آخرین اخبار

تعیین مسیر نهر علقمه در زمان واقعه عاشورا پروژه مشتر…

تعیین مسیر نهر علقمه در زمان واقعه عاشورا پروژه مشترک آستان قدس حسینی با دانشگاه دورهام انگلیس

موزه امام حسین علیه السلام وابسته به آستان قدس حسینی از آغاز پروژه پیگیری و تعیین مسیر نهر علقمه در کربلا با همکاری یکی از دانشگاههای انگلستان خبر داد. علاء ضيا...

خرید و ارسال «بسته اربعینی نهاد» به کتابخانه‌های عمو…

خرید و ارسال «بسته اربعینی نهاد» به کتابخانه‌های عمومی سراسر کشور

سیدباقر میرعبداللهی، مدیرکل تأمین منابع نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، همزمان با ایام عزاداری اربعین حسینی از خرید و ارسال چهار عنوان کتاب با موضوع اربعین سید و ...

پیشتازی آثار تحلیلی عاشورایی از کتاب‌های ادعیه در تع…

پیشتازی آثار تحلیلی عاشورایی از کتاب‌های ادعیه در تعدد چاپ

شاید بسیاری گمان کنند که در آثار حوزه دین و ازجمله کتاب‌های عاشورایی، کتاب‌هایی ادعیه و زیارت‌نامه‌ها دارای بیشترین تعداد چاپ و شمارگان باشند، اما آمار موسسه خا...

روایت تصویری سعید کیایی از مجالس روضه زنانه زیر ذره‌…

روایت تصویری سعید کیایی از مجالس روضه زنانه زیر ذره‌بین نقد

کتاب «دهم ماه (مجالس روضه زنانه)» که روایت تصویری سعید کیایی از برخی مجالس روضه زنانه در تهران است، 26 شهریور در سرای اهل قلم، معرفی و بررسی می‌شود. به گزارش خ...

برگزاری نمایشگاه «محرّم به روایت نسخ‌خطی و شبیه‌نامه…

برگزاری نمایشگاه «محرّم به روایت نسخ‌خطی و شبیه‌نامه‌ها» در کتابخانه مجلس

به گزارش روابط عمومی و امور بین‌الملل کتابخانه مجلس، به مناسبت فرا رسیدن ماه محرم‌الحرام و ایام سوگواری سرور و سالار شهیدان، حسین بن علی ـ علیه‌السلام ـ و یاران...

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

تازه‌های کتابخانه

کوثر اربعین

کوثر اربعین

کتاب «کوثر اربعین» در اندیشه و آثار آیت‌الله جوادی آملی به همت پژوهشگاه معارج وابسته به بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسراء به زیور طبع آراسته شد. کتاب «کوثر ار...

ستون ۱۴۵۳

ستون ۱۴۵۳

«ستون ۱۴۵۳» رمانی به قلم مسلم ناصری با موضوع پیاده‌روی اربعین، به‌زودی از سوی انتشارات کتاب جمکران راهی بازار نشر خواهد شد. این کتاب در حال و هوای پیاده‌روی ار...

اربعین قبله‌گاه اهل یقین

اربعین قبله‌گاه اهل یقین

کتاب «اربعین قبله‌گاه اهل یقین»، ضمن اشاره به گوشه‌هایی از فضائل، آداب و آثار زیارت امام حسین (ع)، حقایق اربعین را از دیدگاه لُغَوی، قرآنی، روایی، عرفانی، تاریخ...

تفسیر تاریخ عاشورا

تفسیر تاریخ عاشورا

کتاب «تفسیر تاریخ عاشورا» به قلم محمدجواد صاحبی، عضو شورای علمی پژوهشکده تاریخ و سیره و به همت بوستان کتاب منتشر شد. به گزارش خبرگزاری مهر، کتاب «تفسیر تاریخ ع...

بازخوانی کهن ترین روایت از واقعه کربلا

بازخوانی کهن ترین روایت از واقعه کربلا

دستیابی به روایتی معتبر و دقیق از واقعه کربلا همواره دغدغه علاقه مندان و پژوهشگران تاریخ عاشورا بوده است. کتاب ابوخنف (متوفای ۵۷ا ه) با نام مقتل الحسين نزدیک تر...

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

تازه‌های دیداری و شنیداری

عظمت روز سوّم شعبان

عظمت روز سوّم شعبان

در این روز کسی متولد شد که سرنوشت اسلام، به او، به حرکت او، به قیام او، به فداکاری او، به اخلاص او بسته بود.  دانلود

صوت گزارش کامل «ضرورت و نتایج دانشنامه تخصصی امام حس…

صوت گزارش کامل «ضرورت و نتایج دانشنامه تخصصی امام حسین (ع)» + صوت نشست و گزارش تصویری گزارش کامل نشست تخصصی «ضرورت و نتایج دانشنامه تخصصی امام حسین (ع)»

نشست تخصصی «ضرورت و نتایج دانشنامه تخصصی امام حسین (ع)» با حضور حسن طارمی‌راد، مدیر علمی دانشنامه جهان اسلام و محمدرضا فخر روحانی، دکترای زبان‌شناسی و است...

دانلود بسته مولودی ویژه ولادت حضرت رقیه (س)

دانلود بسته مولودی ویژه ولادت حضرت رقیه (س)

بسته مولودی ولادت حضرت رقیه(س) در این گزارش قابل دریافت است. به گزارش حوزه قرآن و عترت گروه فرهنگی باشگاه خبرنگاران جوان؛ فایل‌های  صوتی ویژه خجسته میلاد...

چه کسی حضرت زینب(س) را شناخته است؟

چه کسی حضرت زینب(س) را شناخته است؟

شفقنا – حضرت آیت الله وحید خراسانی: چه کسی حضرت زینب(س) را شناخته است؟   دریافت فایل  

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

معرفی کتاب

کوثر اربعین

کوثر اربعین

  به گزارش روابط عمومی بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسراء، سیدمهدی طباطبایی، معاون بین‌الملل و امور فرهنگی دفتر مرجعیت آیت‌الله العظمی جوادی آملی درباره کتاب...

عاشورا، چگونه و چرا؟!

عاشورا، چگونه و چرا؟!

کتاب «عاشورا، چگونه و چرا؟!» نوشته محمدعلی جاودان، در آستانه اربعین حسینی برای ششمین بار راهی بازار نشر شد. این اثر سعی دارد با ذکر وقایعی که قبل از عاشورا رخ د...

حسینی که کمتر می‌شناسیم

حسینی که کمتر می‌شناسیم

کتاب «عاشورا و امروز ما» از دریچه نگاه برخی سخنوران، ارزش‌های نهضت عاشورا و اهداف قیام حسینی را برای بهره‌گیری از این معارف در زندگی امروزی تبیین می‌کند. به ...

پژوهشی تاریخی داستانی از زندگی یاران امام حسین (ع)

پژوهشی تاریخی داستانی از زندگی یاران امام حسین (ع)

کتاب «مقتل ‌الکرام»، پژوهش‌نامه‌ای در بیان زندگی، تاریخ و به‌ویژه رزم‌نامه یاران امام حسین (ع) و نقش‌آفرینان واقعه کربلاست که به شیوه‌ای ادبی و داستانی در پی یا...

24 کتاب برای آشنایی با زندگی و سیره امام حسین (ع)

24 کتاب برای آشنایی با زندگی و سیره امام حسین (ع)

انتشارات آستان قدس رضوی، همزمان با دهه اول محرم و فرا رسیدن ایام عزاداری سرور و سالار شهیدان، اباعبدالله الحسین (ع)، بسته مطالعاتی شامل پنج عنوان کتاب برای کودک...

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
داخلي معرفی کتاب
تاريخ انتشار : سه شنبه, 16 خرداد 1396

ألفِتن از نعیم ابن‌حماد

بازدید: 1225

ابوعبدالله نعیم‌بن حمادبن معاویه ابن‌الحارث الخزاعی المروزی، معروف به فارض از علما و محدثین اهل‌سنت است که در مرو متولد شد و برای آموختن حدیث به عراق و حجاز سفر کرد و مدت طولانی را در مصر ساکن بوده است.

نعیم‌بن حماد از قربانیان مخالفت با معتزله و موضوع خلق قرآن بود. وی در ایام معتصم عباسی به عراق فراخوانده شد و چون طبق اعتقاد دربار به مخلوق بودن قرآن نظر نداد، سال 223 یا 224 در سامرا یا بغداد زندانی شد و عاقبت حدود 5 سال بعد در همان زندان از دنیا رفت.

بزرگان اهل‌سنت از ابن‌حماد تجلیل کرده و برخی چون عجلی، احمدبن حنبل و دیگران او را توثیق نموده‌اند، در عین حال روایات او را قوی نمی‌دانند.

از میان علمای شیعه، مرحوم سیدبن طاووس قدس‌سره که حدود ثلث روایات کتاب التشریف خود را از ابن‌حماد بیان می‌کند، توثیقات او را نقل کرده و سخنی از تضعیف و جاعل بودن وی به میان نمی‌آورد. نعیم‌بن حکاد کتاب‌هایی در رد ابوحنیفه و شیبانی و نیز سیزده کتاب در رد فرقه جهمیه نگاشته، لکن عمده‌ترین اثر این دانشمند، کتاب «الفتن» است.

▪ الفتن

الفتن، را باید یکی از منابع مهم روایات‌ علائم ظهور به شمار آورد که تأثیر زیادی بر مجامع روایی شیعه و اهل‌سنت داشته است.

مؤلف، هیچ‌گاه نامی از «الفتن» در سراسر کتابش نمی‌آورد، بلکه ایشان در این اثر تنها به نقل روایات اکتفا می‌کند. آن‌چه درباره نام کتاب «الفتن» و نسبت آن به ابن‌حماد شهرت دارد، مربوط به بعد از قرن هفتم است.

▪ محتوای کتاب

این کتاب، نه‌تنها مقدمه و مؤخره‌ای ندارد، بلکه هیچ مطلبی جز نقل روایات از سوی مؤلف درج نشده است. همین‌طور در خلال روایات هیچ‌گونه تفسیر و توضیحی از خود نویسنده نیامده است.

کتاب «الفتن» از ده جزو و هر جزو از چند باب تشکیل می‌شود که در مجموع 77 باب دارد.

باب اول و دوم درباره یادآوری رسول‌خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم و صحابه نسبت به فتنه‌های آینده و نام این فتنه‌هاست.

باب سوم تا ششم، شامل ویژگی‌های فتنه و موضع‌گیری‌های فتنه و موضع‌گیری‌ها نسبت به آن می‌شود.

ابواب هفتم تا سیزدهم، به تعداد و نام خلفای پس‌از پیامبر و پادشاهی پس‌از خلافت به عدد دوازده و نام خلفای راشدین و برخی از بنی‌امیه و بنی‌عباس اختصاص دارد.

باب چهاردهم و شانزدهم درباره استحباب دوری از فتنه‌ها است.

باب پانزدهم اختصاص به فتنه ابن‌زبیر دارد.

در باب هفدهم، نشانه‌های سقوط بنی‌امیه را برمی‌شمارد. موضوع باب هجدهم خروج بنی‌عباس از خراسان با پرچم سیاه است. باب نوزدهم تا بیست‌ویکم، درباره علائم سقوط بنی‌عباس است. در باب بیست‌ودوم، به فتنه شام می‌پردازد تا این‌که باب چهل‌ودو تا پنجاه‌ویک اختصاص به حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف و نشانه‌های ظهور ایشان دارد.

باب پنجاه‌وهشت تا شصت‌وچهار درباره دجال، باب شصت‌وپنج و شصت‌وشش به فرود آمدن حضرت عیسی علیه‌السلام، باب شصت‌وهفت به خروج یاجوج و ماجوج و در باب شصت‌ونه به آتشی که همگان را به‌سوی شام می‌کشاند، اشاره شده است.

مؤلف، در ابواب هفتاد تا هفتاد و دو نشانه‌های قیامت را برمی‌شمارد.

▪ خصوصیات الفتن

درباره کتاب الفتن چند نکته قابل توجه است:

اول این‌که مؤلف بیشتر روایات را از صحابه و تابعین نقل می‌کند و چندان سند روایات به معصومین نمی‌رسد. برای نمونه از مجموع حدود 170 روایت در ابواب 29 تا 44 که درباره حضرت حجت عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف و سفیانی است، تنها 25 روایت از پیامبر خاتم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم و امیرالمؤمنین و امام باقر علیهما‌السلام می‌آورد.

نکته دیگر این‌که مکررات این کتاب، فراوان است. به‌طوری که شاید بتوان گفت یک چهارم از مجموع کتاب را مکررات در برمی‌گیرد. در این کتاب مؤلف، روایات زیادی را از حضرت علی علیه‌السلام به‌عنوان صحابی نقل می‌کند و هم‌چنین بخشی قابل توجه‌ از احادیث را به‌واسطه جابر جعفی از امام باقر علیه‌السلام آورده است.

▪ راوی کتاب

الفتن، را ابوزید عبدالرحمان‌بن حاتم مرادی به سال 280 قمری یعنی پنجاه سال پس‌از وفات مؤلف در مصر از نعیم‌بن حماد روایت کرده است.

▪ نسخه‌ها و چاپ‌ها

بنابر گفته محققان، از این کتاب دو نسخه وجود دارد. یکی از آن در موزه انگلیس می‌باشد که تصویری از آن در ایران موجود است. این نسخه، خواناتر است و اسناد روایات را در بردارد. به همین خاطر ناشران و محققان در کارهای خود، این نسخه را اصل قرار داده‌اند.

نسخه دیگر آن در کتابخانه استانبول نگهداری می‌شود و با این‌که به سال 687 نوشته شده و از نسخه اول قدیمی‌تر است لکن به دلیل حذف اسناد روایات، از اعتبار نازل‌تری برخوردار است. کتاب الفتن، تاکنون توسط سه شخصیت، تصحیح و تحقیق و منتشر شده و در مجموع در پنج نوبت چاپ گردیده است.

چاپ اول آن، ‌که دو جلدی هم است به تحقیق سمیربن امین الزهیری می‌باشد. ایشان به همان دو نسخه یاد شده اعتماد کرده و همه روایات را شماره‌گذاری می‌کند.

چاپ دیگر آن در یک جلد به تحقیق سهیل زکار صورت پذیرفته که در سال 1990 میلادی در مکه مکرمه توسط مکتبةالتجاریة مصطفی احمد الباز منتشر شده است.

چاپ سوم این اثر، با مشخصات چاپ دوم در سال 1993 از سوی دارالفکر بیروت افست شد که هیچ تغییری نسبت به چاپ مکه ندارد. این چاپ از کتاب الفتن در نرم‌افزار معجم فقهی آیةالله‌العظمی‌ گلپایگانی قدس‌سره موجود می‌باشد.

چاپ دیگری از الفتن با تحقیق مجدی‌بن منصوربن سیدالشوری در یک جلد به زیور طبع آراسته شده که از خدمات انتشارات دارالکتب بیروت بوده است.

آخرین چاپ این کتاب با همان مختصات چاپ چهارم، در سال 2002 میلادی صورت پذیرفته است.

▪ منابع: نرم‌افزار کتابخانه مهدویت و شبکه اطلاع‌رسانی مرکز جهانی حضرت ولی‌عصر عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف

تهیه و تنظیم: علی‌اکبر بخشی

افق حوزه

آثار ماندگار

اضافه کردن نظر

پاسخ

نام :       

*نظر: